Bài toán đã có lời giải?

Link gốc tới: Báo Quảng Ninh

Link gốc tời ảnh: Trang 1, Trang 2

Từ năm 2006 tới nay, UBND tỉnh đã hơn 1 lần ban hành văn bản yêu cầu BQL Vịnh Hạ Long, UBND TP Hạ Long phối hợp chỉ đạo các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp, hộ dân chài trên Vịnh Hạ Long thay hệ thống phao xốp bằng phao nhựa, composit hay vật liệu khác đảm bảo không ô nhiễm môi trường di sản.

Việc làm cần thiết này đã không thực hiện được, nguyên nhân là bởi chi phí cho thay thế các phao xốp với thu nhập của người dân các làng chài là quá lớn. Tuy nhiên, từ cách làm mới đây của những người điều hành Dự án “Vì Hạ Long xanh” và người dân làng chài Vông Viêng, có vẻ như bài toán này đã tìm được lời giải…

Ông Vũ Văn Hùng, Trưởng khu Vông Viêng (thứ nhất, bên trái) thay mặt ngư dân làng chài Vông Viêng nhận phao nhựa do CLB Lữ hành Hà Nội trao tặng.

Từ cách làm của Vông Viêng...

Làng chài Vông Viêng có 52 hộ với 225 nhân khẩu, sinh sống bằng nghề nuôi trồng hải sản và dịch vụ buôn bán nhỏ, đời sống nhìn chung còn nhiều khó khăn.

Là Giám đốc Công ty CP Du thuyền Đông Dương, kinh doanh dịch vụ đưa đón khách tham quan Vịnh, đồng Chủ nhiệm dự án “Vì Hạ Long xanh”, ông Đoàn Văn Dũng là người khá tâm huyết với công tác bảo vệ môi trường Vịnh Hạ Long. Nhận thấy việc thay thế hệ thống phao xốp đối với người dân làng chài là khó khăn, sau khi trao đổi, nhận được sự nhất trí của Ban Quản trị HTX và những người đứng đầu làng chài, ông Dũng đã thông qua một số công ty lữ hành chuyên đưa khách tới tham quan Vịnh Hạ Long đặt vấn đề hỗ trợ kinh phí

giúp ngư dân làng chài thay phao xốp bằng phao nhựa (tận dung các phuy nhựa đã sử dụng). Cụ thể, mỗi du khách sẽ đóng thêm kinh phí trong “tua” của mình giúp người dân chài giống như hỗ trợ người nghèo. Số tiền hỗ trợ này được mua phao và du khách sẽ trao trực tiếp số phao đó cho hộ gia đình. Đổi lại, du khách sẽ được gia đình mời dự bữa cơm thân mật, được mời tham gia kéo lưới, buông câu. ý tưởng này đã được các hãng lữ hành và du khách, trong đó có cả du khách nước ngoài nhiệt tình hưởng ứng, bởi họ coi đó là một việc làm từ thiện, góp phần vào công tác bảo vệ môi trường Vịnh Hạ Long. Hơn nữa, chuyến du lịch cũng có thêm những trải nghiệm thú vị. Một điều đáng chú ý là với hộ gia đình khi được lựa chọn thay phao (là hộ nghèo, khó khăn, chấp hành tốt chính sách, pháp luật) đều phải ký cam kết với trưởng thôn tuân thủ mọi quy định pháp luật bảo vệ môi trường Vịnh Hạ Long. Vậy là cả hai bên: Người chi kinh phí và người thay đều mãn nguyện còn Vịnh Hạ Long thì bớt đi những mảng xốp vỡ trôi nổi làm mất mỹ quan.

Hôm chúng tôi có mặt tại làng chài Vông Viêng đúng vào ngày người dân làng chài nhận một đợt phao mới. Đơn vị tài trợ lần này là CLB Lữ hành Hà Nội. Ông Vũ Văn Hùng, Trưởng khu Vông Viêng mở sổ nhẩm tính rồi vui vẻ cho tôi biết kể từ đầu tháng 10 đến nay (15-12) đã là đợt trao phao thứ 8. Trước đó, người dân làng chài đã nhận được 160 phao, số phao này đã phân cho 16 hộ. Ông Hùng ước đoán: Nếu các doanh nghiệp tiếp tục hỗ trợ như thế này cùng với sự đóng góp của các gia đình thì chỉ cuối năm 2010 có thể Vông Viêng sẽ thay thế hết phao xốp.

Trong số các doanh nghiệp lữ hành Hà Nội trao phao hôm ấy, doanh nghiệp ít nhất cũng ủng hộ 1 phao, nhiều nhất như Công ty CP Việt Tiên Sơn ủng hộ 5 phao. Từ dự kiến ban đầu là 40 phao, nhưng cuối cùng số phao ủng hộ là hơn 50 phao. Ông Hùng cho biết, ngoài giao cho các gia đình đã được lựa chọn, số còn lại sẽ dùng để thay thế các phao của lớp học nổi. Ông Vũ Quyết Thắng, Giám đốc doanh nghiệp Hoàng Việt Travel.JSC cũng như đại diện các doanh nghiệp của CLB Lữ hành Hà Nội phát biểu hôm ấy cho biết các thành viên CLB rất phấn khởi được đóng góp vào việc làm ý nghĩa này, coi đó là trách nhiệm của mình với Vịnh Hạ Long.

... Đến sự vào cuộc của các doanh nghiệp

Ông Nguyễn Việt Dương, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn, Phát triển giải trí biển (BQL Vịnh Hạ Long) là một con người đầy tâm huyết với việc thay phao. Đã không dưới 1 lần tôi đã đi cùng chứng kiến ông đến từng hộ dân chài điều tra, tìm hiểu gia cảnh của họ. Theo ông Dương, nếu tính trung bình mỗi nhà bè ở và nuôi trồng hải sản có diện tích 20m2 sẽ cần khoảng 25-30 phao nhựa. Theo thời giá hiện nay như người dân Vông Viêng đã được hỗ trợ thì mỗi phao nhựa có giá là 320.000 đồng. Vị chi mỗi nhà bè cần khoảng 15 triệu đồng. Một con số không hề nhỏ với mỗi gia đình ngư dân khi mà kinh tế của họ còn nhiều khó khăn, họ còn quá nhiều thứ cần phải lo trước mắt hơn là thay phao. Theo ông Dương thì từ cách làm ở Vông Viêng có thể là giải pháp để tháo gỡ câu chuyện phao xốp. Về phía ông Dũng cho biết thêm từ cách làm ở Vông Viêng, tới đây, Dự án “Vì Hạ Long xanh” sẽ tiếp tục vai trò “bắc cầu” để các doanh nghiệp hỗ trợ giúp ngư dân các làng chài khác trên Vịnh Hạ Long thay phao. Chứng kiến buổi trao phao của CLB Lữ hành Hà Nội, bà Phùng Thị Sáu, Thư ký Hiệp hội Du lịch Quảng Ninh cũng cho rằng cách làm trên là rất hay, đồng thời cho biết tới đây Hiệp hội sẽ vận động các thành viên của mình tham gia hỗ trợ.

Một nhà bè ở Vông Viêng mới được thay phao xốp bằng phao nhựa. Rõ ràng “diện mạo” nhìn khác hẳn trước đó.

Hiện nay, số lượng các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch tại Vịnh Hạ Long là rất lớn. Chưa kể các hãng lữ hành ngoại tỉnh, chỉ riêng ở Quảng Ninh (gồm cả các doanh nghiệp trên bờ và dưới biển) đã tới con số hàng trăm. Dù trực tiếp hay gián tiếp thì thành công, hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp này cũng từ khai thác các giá trị của Vịnh Hạ Long. Bởi vậy, nếu mỗi doanh nghiệp ủng hộ 5 quả phao thì đã là con số hết sức có ý nghĩa đối ngư dân làng chài nói riêng, di sản Vịnh Hạ Long nói chung. Thiết nghĩ, trong việc này, ngoài vai trò của tổ chức đoàn thể, cơ quan chức năng, chính quyền địa phương liên quan cũng cần vào cuộc tuyên truyền, vận động các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm và tình yêu với kỳ quan Hạ Long. Có thể lấy những dịp như Ngày Môi trường thế giới (5-6), ngày Di sản Văn hoá Việt Nam (23-11), hay các dịp thích hợp để tuyên truyền, vận động. Đối tượng hỗ trợ thay phao là những hộ có đủ điều kiện về đăng ký hộ khẩu, cư trú, hộ khó khăn, chấp hành tốt pháp luật, nhất là các quy định về bảo vệ, gìn giữ môi trường Vịnh Hạ Long...

Hy vọng với sự vào cuộc đầy trách nhiệm của các cấp chính quyền, cơ quan chức năng và các doanh nghiệp, trong tương lai không xa, kỳ quan Vịnh Hạ Long thân yêu của chúng ta sẽ mãi xanh -sạch - đẹp, không còn những nhà bè xập sệ, rách nát, không còn đây đó những mảnh phao xốp trôi nổi nhìn mất mỹ quan nữa.